Istorija piva u Srbiji

Istorija piva u Srbiji

Pivo u Srednjovekovnoj Srbiji

Pivo i pivarstvo imaju dugu tradiciju u Srba i sam proces pravljenja piva bio je poznat još u doba vladavine dinastije Nemanjića o čemu svedoče jedno sačuvano pismo kralja Vladislava, Svetosavska hrisovulja, Dečanska povelja. Termini koji se u njima upotrebljavaju ukazuju da je bilo poznato dobijanje slada iz žita i ohmeljavanje, što daje potvrdu da se pivo trošilo na dvoru, manastirima i privatnim posedima.

 

Pivare u 18. veku

Nakon Austro-turskog rata 1716-1718. godine, Beograd i okolina podpadaju pod austrijsku upravu, što je dovelo do planskog naseljavanja Nemaca. Nekolcina  njih su bili pivarski majstori, koji ubrzo otvaraju zanatske radionice u kojima se pivo proizvodilo  ručnim, manuelnim radom. Tokom sledećih godina pivo se trošilo među stanovniš-tvom, u austrijskoj vojsci, ali i na dvoru beogradskog mitropolita.

 

Prve beogradske pivare u 19. veku

Počeci ozbiljnije proizvodnje piva u Beogradu vezuju se za mlinarskog stručnjaka Jovana Vajnhapala iz Sremske Mitrovice, koji je 1839. godine  otvorio malu radionicu za varenje piva na Zapadnom Vračaru. Kapacitet ove pivare je bio mali, a ceo postupak proizvodnje zasnovan na ručnom radu. Sledeće 1840. godine u beogradskom predgrađu Sava-mahala otvorena je nova ''Velika ili Kneževa pivara'', koja je nomninalno bila u vlasništvu kneginje Ljubice Obrenović. Beogradski mehandžija Filip Đorđević oko 1850. godine otvara novu pivaru na uglu Cetinske i Skadarske ulice. Proizvodnja u Đorđevićevoj pivari bila je takođe ručna, a zbog malog kapaciteta  prozvana je ''Malom pivarom''. Ona će 1871. godine ući u sastav novoformiranog ’’Prvog srpskog pivarskog društva.’’

 

Vajfertova pivara

Začetak pivarske industrijske u Beogradu vezuje se za 1872. godinu kada pančevački industri-jalac Ignjat Vajfert započinje gradnju prve parne pivare na tadašnjem ‘’Smutekovcu’’, današ-njem ‘’Mostaru’’. Ona zvanično započinje sa proizvodnjom sledeće 1873. godine pod imenom ''Prva srpska parna pivara Đorđa Vajferta'', koji od te godine preuzima upravu nad njom.Tokom prvih godina rada pivara je mogla da proizvede 50.000 hl godišnje, što je u to vreme bila značajna količina. Nakon završetka rata Vajfert najvećim delom koristi ratnu odštetu da obnovi, dodatno modernizuje i transformiše pivaru u akcionarsko društvo pod nazivom 'Prva srpska parna pivara Đorđe Vajfert A.D.'' Pivara je u međuratnom periodu mogla da proizvede godišnje i do 180.000 hl piva. Od 1947. godine do 13. januara 1963. godine pivara nastavlja rad kao javno preduzeće pod imenom  ''7. juli''.

 

Bajlonijeva pivara

 Đоrđеvićеvu ''Malu pivaru'' оd ''Prvog srpskog pivarskog društvа'' u potpunosti 1888. godine preuzima firma ''Ignjat Bajloni i sinovi'' i do kraja 20. veka je modernizuje i prebacuje na parni pogon. Pivara je uspešno poslovala pоčеtkоm 20. vеkа  i jedno vreme bilа lidеr u prоdајi pivа u Bеоgrаdu i Srbiјi. Uspеšnо je rаdilа i tokom međuratnog perioda,a od 1947. do 1963. godine radi pod imenom ''Pivara Beograd''.


Beogradska industrija piva - BIP


   Najznačajniji datum u novijoj istoriji BIP-a je januar 1963. godine, kada je održana zajednička sednica radničkih saveta ’’Industrije piva 7. Juli'' (Vajfertova pivara), ''Pivare Beograd'' (Bajlonijeva pivara) i preduzeća ''Bezalko'' na kojoj je došlo do udruživanja u Beogradsku industriju piva i bezalkoholnih pića – BIP. Tokom narednih godina u BIP-ovu porodicu između ostalih ulaze i Preduzeće za proizvodnju piva i slada ''Ovčar'' - Čacak,  pivara ''20. oktobar'' - Sremska Mitrovica i pivara ''Toma Kostic'' iz Leskovca. Nakon integracije BIP beleži nagli razvoj koji se kretao u dva osnovna pravca: povećavanje produktivnosti postojećih i novih industrijskih kapaciteta uz odgovarajuće proizvodne integracije i tehnološko-tehnički razvoj i širenje proizvodnog i uslužnog programa i tržista. U decembru 1971. godine proizveden je milioniti hektolitar piva, čime je obeleženo dostignuće koje je u to vreme BIP uvrstilo u sam vrh evropskih proizvodača piva. Bip je prvi u SFRJ započeo sa točenjem piva u limenci i proizvodnjom čuvenog napitka ruski kvas. Krajem 1998. godine u skladu sa odredbama novog Zakona o klasifikaciji delatnosti, posluje kao Akcionarsko društvo ’’Beogradska industrija piva,  slada i bezalkoholnih pića’’ i vrlo brzo vrši svojinsku transformaciju.

      Strategija razvoja BIP-a bazirala se na korišćenju raspoloživih resursa i razvoja proizvodno uslužnog programa. Stremeći najvišem kvalitetu svojih proizvoda i usluga,  BIP je učečstvujući na mnogobrojnim domaćim i inostranim selekcijama, smotrama i ocenjivanjima između ostalog osvojio 160 zlatnih medalja, 7 kristalnih kupova, 3 Oskara za kvalitet, i 3 trofeja za visok internacionalni kvalitet.